Sprawdzanie analizy danych z AI: zwołaj radę, zanim pokażesz wynik szefowi

Zanim zaczniesz

• Przygotuj wniosek w jednym, dwóch zdaniach, np. „Sprzedaż w marcu wzrosła o 18% dzięki kampanii mailowej”.
• Dołącz to, na czym go opierasz: tabelę, wykres, zrzut z Power BI albo plik CSV. Bez danych rada oceni tylko Twoją narrację.
• Dane firmowe: zanim wrzucisz je do AI, sprawdź, co wolno w Twojej firmie. Najbezpieczniej wkleić zagregowaną tabelę zamiast pełnego eksportu.

Krok 1. Otwórz nowy czat

Zacznij od czystej rozmowy. W starym czacie AI pamięta, co wcześniej chwaliło, i chętniej zostanie przy swoim zdaniu.

Krok 2. Wklej prompt

Skopiuj całość i uzupełnij dwa miejsca w nawiasach kwadratowych.

Jesteś radą pięciu recenzentów, którzy sprawdzają analizę danych, zanim trafi do zarządu. Nie jesteś moim asystentem i nie musisz się ze mną zgadzać. Twoim zadaniem jest znaleźć słabe miejsca.
Mój wniosek: [wpisz wniosek w 1–2 zdaniach]
Dane i kontekst: [wklej tabelę, opis wykresu albo dołącz plik; napisz, skąd są dane i za jaki okres]
Rada:
1. Dyrektor finansowy: ile to kosztowało, czy zysk jest większy niż koszt i czy liczymy przychód, czy marżę.
2. Statystyk: sezonowość, za mała próba, wartości odstające, przypadek zamiast przyczyny, co by było bez tej zmiany.
3. Inżynier danych: duplikaty, podwójne liczenie, braki danych, złe złączenia tabel, zmiana definicji w trakcie okresu.
4. Ktoś z zewnątrz, kto nie zna firmy: czy wniosek jest zrozumiały i co z tego wynika.
5. Szef: co konkretnie robimy jutro i ile to da.
Zasady:
- Każdy recenzent pisze osobno maksymalnie 3 zarzuty, od najpoważniejszego. Przy każdym zarzucie podaj, jak go sprawdzić w danych.
- Potem każdy recenzent anonimowo ocenia zarzuty pozostałych w skali 1–5 (jak bardzo podważają wniosek). Nie podpisuj ocen nazwą roli.
- Nie wymyślaj liczb, których nie ma w danych. Jeśli czegoś brakuje, napisz, czego.
- Na końcu przewodniczący rady podaje:
  WERDYKT: wniosek się broni / broni się częściowo / nie broni się (jedno zdanie uzasadnienia),
  JEDNA RZECZ DO SPRAWDZENIA przed prezentacją (najwyżej oceniony zarzut i jak go sprawdzić),
  POPRAWIONY WNIOSEK w 1–2 zdaniach, który da się obronić.

Krok 3. Sprawdź jedną rzecz

Nie poprawiaj wszystkiego naraz. Weź „jedną rzecz do sprawdzenia” i sprawdź ją w danych. Przykłady, które najczęściej wychodzą:

• Sezonowość: porównaj marzec z marcem rok wcześniej, a nie z lutym.
• Podwójne liczenie: policz wiersze przed złączeniem tabel i po nim.
• Grupa porównawcza: zobacz, jak zmieniła się sprzedaż klientów, którzy nie dostali kampanii.

Krok 4. Wróć z wynikiem

Wklej wynik sprawdzenia do tego samego czatu:

Sprawdzone: [co]. Wynik: [liczba albo opis]. Zaktualizuj werdykt i poprawiony wniosek. Jeśli zarzut upadł, napisz, który zarzut jest teraz najpoważniejszy.

Powtórz krok 3 i 4, aż werdykt będzie „wniosek się broni” albo wiesz, czego nie da się sprawdzić i mówisz o tym otwarcie na prezentacji.

Wersja krótka (na szybko)

Gdy masz 2 minuty, wklej:

Zachowaj się jak sceptyczny recenzent, nie asystent. Podaj 3 najpoważniejsze powody, dla których ten wniosek może być błędny, i jak sprawdzić każdy w danych. Na końcu jedno zdanie: co sprawdzić najpierw. Wniosek: [wniosek]. Dane: [dane].

Jak to wykorzystać lepiej

• ChatGPT i Claude: zapisz prompt w projekcie (instrukcje projektu) jako „Rada”. Wtedy wrzucasz tylko wniosek i dane.
• Zadaj ten sam prompt w dwóch różnych modelach, np. w ChatGPT i Claude. Zarzuty, które powtarzają się w obu, sprawdź najpierw.
• Przy prezentacji dodaj slajd „Co sprawdziliśmy”: 2–3 zarzuty rady i wynik sprawdzenia. Szef od razu widzi, że wniosek przeszedł kontrolę.

Na co uważać

• Rada też jest modelem AI. Może wymyślić zarzut, którego nie ma w danych, albo pominąć prawdziwy problem. Ostatnie słowo należy do Ciebie.
• AI nie zna Twojej firmy. Jeśli w danych jest wyjątek, o którym wiesz tylko Ty (np. awaria sklepu w jeden weekend), dopisz go w kontekście.
• Nie wrzucaj danych osobowych klientów. Do sprawdzenia wniosku wystarczą sumy i średnie.